Năm 2009 Ban chấp hành Hội nhận được 72 công trình dự giải, trong đó có 22 công trình Ngữ văn và Lý luận Văn hóa, 36 công trình về phong tục, tập quán, hội làng, 11 công trình về tri thức dân gian như ẩm thực, nghề cổ truyền vv… và chỉ có 02 công trình về nghệ thuật biểu diễn và nghệ thuật tạo hình.
Tổng số giải các loại là 54 chiếm 76%, trong đó 01 giải Nhì A (trị giá 14 triệu đồng), 04 giải nhì B (trị giá 12 triệu đồng mỗi giải), 15 giải Ba A (trị giá 07 triệu đồng mỗi giải), 21 giải Ba B (trị giá 05 triệu đồng mỗi giải), và 13 giải Khuyến khích (trị giá mỗi giải 03 triệu đồng). Ngoài ra còn có 09 tặng phẩm mỗi suất 01 triệu đồng.
Tuy số lượng công trình năm nay khiêm tốn hơn những năm trước, nhưng về chất lượng thì vẫn có những tín hiệu tốt. Trước hết, các công trình sưu tầm vẫn tiếp tục xuất hiện, tuy 2009 là năm cuối của kế hoạch “Tầm nhìn 2010”. Trong số này có những công trình mang ý nghĩa phát hiện như Truyện cổ Hà Nhì của Chu Thuỳ Liên Sơn La, Hát kể truyện cố Rak Glây của Hải Liên và Sử Văn Ngọc Ninh Thuận, Văn học dân gian Châu Đốc của tập thể do Nguyễn Ngọc Quang chủ biên, Tp HCM, Thành ngữ - tục ngữ Thái của Hoàng Trần Nghịch Sơn La, Câu đố Thái của Quán Vi Miên Nghệ An, Dã sử Thái của Cầm Hùng Sơn La, … Sử thi Tây Nguyên tiếp tục được sưu tầm với công trình Sử thi người Stiêng của Phan Xuân Viện và Phùng Thị Thanh Lài. Trong lĩnh vực phong tục tập quán cũng có những công trình dạng này như Tập tục - Lễ hội đất Quảng Võ Văn Hòe chủ biên, Lễ ăn đầu lúa và lễ Bỏ mả của người Rak Glây Ninh Thuận của Hải Liên, Tang lễ cổ truyền của người Mường của Bùi Huy Vọng Hòa Bình, Văn hóa người Chăm Hroi ở Phú Yên của Lê Thế Vịnh, Những nghi lễ và ca kệ ở đền Điềm của Đỗ Danh Gia Ninh Bình, Văn hóa dân gian dân tộc Cor của Nguyễn Thị Thủy, Người Chu ru ở Lâm Đồng Hoàng Sơn chủ biên và Bài Chòi xứ Quảng của Trương Đình Quang và Đinh Thị Hựu. Về lĩnh vực tri thức dân gian, chúng ta có Món ăn dân dã huyện Thanh Chương của Bùi Thị Đào, Trò diễn trong lễ hội dân gian của người Việt ở châu thổ Bắc bộ của Đặng Hoài Thu, Kho tàng trò chơi dân gian của trẻ em Việt Nam của Phạm Lan Oanh, Phương thức giáo dục cổ truyền đối với trẻ em của dân tộc Thái của Hoàng Trần Nghịch, Các nghề và làng nghề ở Khánh Hòa của Ngô Văn Ban, ở Thanh Oai của Bùi Xuân Đính chủ biên cùng đồng tác giả.
Các công trình nghiên cứu mang tính chuyên sâu góp phần nâng cao chất lượng chung như Tri thức địa phương của người Mường trong sử dụng và quản lý tài nguyên thiên nhiên của tập thể do Lê Hồng Lý chủ biên, Đời sống tín ngưỡng của người Tày ven biên giới Hạ Lang Cao Bằng của Nguyễn Thị Yên, Sử thi Tây Nguyên với cuộc sống đương đại của tập thể do Phan Đăng Nhật chủ biên, Văn hóa dân gian các dân tộc ít người Việt Nam của Phạm Nhân Thành, Văn học dân gian các dân tộc thiểu số Việt Nam của Trần Thị An, Tiếng cười từ kho tàng ca dao Việt Nam của Triều Nguyên, Về một số vấn đề văn hóa dân gian Đông Nam Á của tập thể do Nguyễn Đức Ninh chủ biên vv…Cùng với các công trình sưu tầm, các công trình nghiên cứu cho thấy một sự chuyển hướng trong công tác của một số hội viên tuổi trung niên. Nếu theo dõi thêm những công trình thuộc diện tài trợ và trại viết thì sự chuyển hướng này càng rõ, vì số lượng những công trình nghiên cứu có chất lượng tốt chiếm một tỉ số đáng kể. Đồng thời, điều đáng mừng này cũng cho thấy một lực lượng nghiên cứu trẻ đã và đang hình thành và họ chính là những người sẽ tiếp tục sự nghiệp của Hội ta.
Bên cạnh những điều đáng ghi nhận, cũng còn một vài điều cần nhắc lại để quý vị Hội viên chú ý hơn. Chẳng hạn, có một vài công trình viết rất tốt nhưng rất tiếc là lại nghiêng về sử học và dân tộc học. Một số công trình không ghi chú xuất xứ của các trích dẫn và không có danh mục các tài liệu tham khảo, cũng như thiếu danh mục các nghệ nhân đã cung cấp tư liệu. Cá biệt, còn lẫng cả những sáng tác mời của tác giả.
Mùa giải 2009 đã khép lại với những thành công và chưa thành công, nhưng rõ ràng là nó đang mở ra hay đúng hơn là đã chuyển hướng công tác sáng tạo của Hội viên. Mong rằng dự báo này sẽ trở thành hiện thực trong những năm tới.
Trên thềm năm mới 2010 xin cho phép tôi thay mặt Ban chấp hành Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam kính chúc các vị đại biểu, quý vị nghệ nhân và toàn thể Hội viên của Hội một năm mới dồi dào sức khỏe, tràn đầy hạnh phúc và rất nhiều thành công.
Xin cảm ơn quý vị!
GS.Tô Ngọc Thanh